Eichmann

29 november 2016

Zijn extreme conformisme is de meest in het oog springende karakteristiek van Eichmann. Dat is het wat hem op een paradoxale wijze opvallend maakt in het post-nazistische tijdperk, wat zijn banaliteit zijn scherpste contouren geeft. Wat hem het meest grieft voor zijn rechters in Jeruzalem is dat hij, de organisator van de massamoord, niet meer past in de nieuwe, beschaafde tijd, dat zijn verleden het hem nu – hij hunkert naar een rol – onmogelijk maakt om zijn natuurlijke aanleg te cultiveren en zich, in eigen ogen, nuttig te maken. Hij houdt niet op zich daarover te verbazen, er innerlijk over te jammeren. Hij is het slachtoffer van de civilisatie, na zijn absolute dienstbaarheid aan de beschavingsbreuk. Het is puur toeval dat zijn extreme aanpassingsvermogen hem tot de misdadiger van de twintigste eeuw heeft gemaakt, hij had in andere omstandigheden voor alle tijden onzichtbaar kunnen blijven. Zijn gehoorzaamheid, zijn serviliteit, zijn energie, zijn ambitie, zijn geldingsdrang, zijn ijzersterk (selectief) geheugen, zijn bereidheid tot medewerking aan om het even wat, alles wat voor hem de essentie is van wat hij voor zijn talenten houdt: het verdriet hem dat niemand er nog waardering voor heeft. Als gedroomde conformist ervaart hij zijn beruchtheid als een affront.

 

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: