Ervaringen

28 juni 2016

‘De wetenschap is de ontmaskering van ervaringen,’ zegt meneer F. ‘In dat opzicht lijkt ze op de poëzie.’

 

De dood heet Hahn

27 juni 2016

‘In Berlijn,’ zegt meneer F., ‘is de dood alomtegenwoordig en hij heet Hahn, de grootste begrafenisondernemer in de stad. De hele stad kamt hij uit. Op elke hoek herinnert hij met reclameborden aan zijn bestaan. Er gaat iets troostrijks van uit: “Zelfs als word je door iedereen uitgespuugd, de dag komt dat je op mij kunt rekenen, wanhoop niet.” En zelfs al zou Hahn op een dag zelf zijn zwanenzang moeten zingen, dan is er nog geen reden tot paniek. Een ander neemt het over, maar even deskundig, even toegewijd. Hahn was zelf de vrucht van zo’n metamorfose, want zijn voorganger was de alomtegenwoordigste begrafenisondernemer Grieneisen, wat in mijn oren heel wat akeliger klinkt. In Grieneisen zit de koude en scherpe klank van verongelijkt metaal, terwijl Hahn nog als een wekroep klinkt. Toen de onwennige 24-jarige Carl Zuckmayer in 1920 in het Anhalter Bahnhof arriveerde, blafte de “Berliner Schnauze” hem af met een “Mensch, paβ uff! Sonst kannste dir gleich ‘ne Passage bei Grieneisen bestellen!”’ Naar de beginneling zou geen haan hebben gekraaid.’

 

Himmlers kanarie

26 juni 2016

‘Het is niet omdat iemand in de tram zijn plaats afstaat aan een oudje, dat we ons lot in zijn handen kunnen leggen,’ zegt meneer F., die in een ‘Combat’-commentaar van 30 augustus 1944 verdiept zit. En meneer F. illustreert wat hij bedoelt: ‘Albert Camus vertelt dat foltermeester Heinrich Himmler ’s nachts door de achterdeur zijn huis betrad om zijn lievelingskanarie niet te wekken.’

 

‘Zaterdagnamiddag zat ik op een bakkersterras op de Hermannplatz,’ zegt meneer F. ‘De espresso was oké, de appeltaart smaakte naar het gebit dat erin leek te zitten en de vrouw achter de toog zag eruit als de ravage die ik op mijn bord aan haar teruggaf.’

 

Passie

24 juni 2016

‘Erger dan oorlog en honger is de passionele liefde die op het punt staat te falen,’ zegt meneer F. ‘Een bom hoeft je niet noodzakelijk te treffen. In een vuilnisbak vind je wel altijd nog een korst. Maar bij zo’n passionele liefde, die het verleden verdubbelt omdat er geen toekomst meer is, moet je wel ophouden met eten opdat de vlam geen voedsel meer vindt. Zonder die wil tot vervluchtiging word je ondergedompeld in een dodelijke onsterfelijkheid: de tijd verstrijkt zonder dat hij ouder wordt.’

 

‘Ik begrijp niet dat de mensen zich druk maken om een brexit of het geklungel van de zogenaamde IS, waar het morgen in Europa kan knallen tussen Moskou en het westen,’ zegt meneer F. ‘De zogenaamde IS is een zootje ongeregeld, maar Poetins tot de tanden gewapende Rusland stuurt op een oorlog met Europa aan. De Poolse regering draagt een enorme verantwoordelijkheid. Net op het moment dat ze EU en NATO het meest nodig heeft, aapt ze Poetins autoritaire regime het ijverigst na. Niemand gelooft nog wat Warschau vertelt, en bijgevolg veroordeelt iedereen de militaire maatregelen die Polen neemt. Dat komt Poetin zeer gelegen.’ En meneer F. voegt eraan toe: ‘Het lijkt erop alsof we in de kelder nietsvermoedend water staan te scheppen, terwijl daarboven alle verdiepingen van het blok al in brand staan.’

 

Fietstocht

22 juni 2016

Thuis. Sundgauer Straβe, Mörchinger Straβe, Dahlemer Weg, Unter den Eichen (KZ, SS-Wirtschafts- und Verwaltungshauptamt, 126-135), Schloβstraβe, Rheinstraβe, Hauptstraβe, Innsbrucker Platz, Hauptstraβe, Kolonnenstraβe, (Schwerbelastungkörper, KZ, Papestraβe), Dudenstraβe, Platz der Luftbrücke, Columbiadamm (KZ), Tempelhofer Feld, Herrfurthstraβe, Herrfurthplatz (vanille en chocolade naast La Pecora Nera: Gelateria Mos Eisley; het licht vanaf Herrfurthplatz boven het Tempelhofer Feld, het licht!), Oderstraβe, Escherheim Straβe, Gottlieb Dunkel Straβe, Rixdorfer Straβe, Alt Mariendorf (Landhäuser), Rathausstraβe, Lankwitzer Straβe, Kamenzer Damm, Lankwitz Paul Schneider Straβe, Kaiser Wilhelm Straβe, Lankwitzer Straβe, Kranoldplatz, Morgensternstraβe, Ostpreuβendamm, Wismarer Straβe (KZ), Appenzeller Straβe, Thuner Platz, Luzerner Straβe, Carstennstraβe, Finckensteinallee (rechts Bundesarchiv, ooit SS-Leibstandarte Adolf Hitler), Mühlenstraβe, Sundgauer Straβe (bij schemering). Thuis.

 

Ongeluk

21 juni 2016

‘Zelfs ons ongeluk wordt vergald door het vooruitzicht van de dood,’ zegt meneer F.

 

‘Rusland heeft een nieuwe, onbezoldigde minister van Propaganda: de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier,’ zegt F. ‘Er valt een duidelijke vooruitgang bij Steinmeier waar te nemen: vroeger had hij Sergej Lavrov nog nodig om Poetins leugens te geloven, nu speldt hij ze zichzelf op de mouw.’

PS: Steinmeier beschuldigt de NATO van ‘Säbelrasseln und Kriegsgeheul’.

 

Charme

19 juni 2016

‘Je meneer F. is nogal boosaardig,’ zegt I.

‘Ik probeer via een omweg van mijn charmante reputatie af te komen,’ antwoord ik.