Unser Schmidt en Mutter Krause

24 november 2015

‘We kunnen niet meer buitenlanders verteren, daarvan komt moord en doodslag.’ Dat is een uitspraak van de sociaaldemocraat en toenmalige Bondskanselier Helmut Schmidt, 1981, op een syndicale bijeenkomst.

De christendemocratische volksvertegenwoordigster Erica Steinbach twitterde het citaat direct na de dood van Schmidt.

De media nagelden Steinbach meteen aan de schandpaal. Ze namen het haar kwalijk dat ze de dood van Schmidt misbruikte om het vluchtelingenbeleid van Merkel aan te vallen. Van goede smaak getuigde Steinbachs twitter inderdaad niet.

Niettemin, de uitspraak is wel degelijk van Schmidt. Ze past natuurlijk niet in het schema van de Duitse vereringsindustrie ten gunste van de dode. Dus concentreerden de media hun woede op Steinbach en op het moment van haar twitter, alsof het tijdstip de inhoud van het citaat kon ontkrachten.

Schmidts moord-en-doodslaguitspraak staat in een Schmidt-biografie van zijn goede vriend Theo Sommer. Ze draagt de we-zijn-toffe-jongenstitel: Unser Schmidt (2010).

De achtergrond van Schmidts uitspraak was zijn vermoeden dat een meerderheid van de Duitsers de Turkse immigratie afwees. Dat althans was Schmidts uitleg op een Hamburgs partijcongres een beetje later. Schmidt: ‘Er is een onbewuste neiging bij miljoenen burgers, ook werknemers, om de buitenlanders van alles de schuld te geven’. ‘Zoals ooit de Joden,’ voegde Schmidt er duidelijkheidshalve aan toe.

Dat was typisch Schmidt: hij kon alle Duitsers beledigen in de wetenschap dat ze hem daarvoor nog zouden toejuichen ook.

Ten slotte was hij Unser Schmidt.

***

Gisteren in het minibioscoopzaaltje van de Brotfabrik, Prenzlauer Berg, eindelijk een eenmalige presentatie van Piel Jutzi’s Mutter Krausens Fahrt ins Glück (1929) gezien. (Er bestaat geen dvd en ook bij YouTube ving ik bot).

Milieu: arbeidersbuurt Wedding, huurkazernes, proletarisch Berlijn zoals de schilder, tekenaar en fotograaf Heinrich Zille het portretteerde (‘Je kunt een mens met een woning doodslaan als met een bijl’).

De oude moeder Krause is verdriet en ellende beu. Ze draait de gaskraan open en neemt het inwonend kind mee in de dood: ‘Was hast Du armet Wesen auf dieser Welt zu verlieren. Komm, Du fährst mit Mutter Krause ins Jlück.’ Zwijgende film, tussentitels in dialect. Maar de suggestieve muziek van Paul Dessau doet zelfs de dingen spreken, blaast de film zijn ziel in. Adembenemend.

Veel verslagen en behuilde gezichten na de voorstelling.

Ondanks de censuur teerden de nazi’s op Mutter Krause. In de nazi-propagandafilm Hitlerjunge Quex, 1933, draait moeder Völker ook de gaskraan open om met haar zoon in de dood te vluchten.

 

 

Advertisements

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: