Kafka’s doodsstrijd

23 juli 2014

‘Doodsstrijd’. Kun je die ook winnen? Maar wat heb je als Eeuwige Jood of Vliegende Hollander gewonnen? Hun ‘leven’ is een rad van ongewilde herhalingen, en dus een hel. Wat heb je gewonnen als Kafka’s jager Gracchus, die als een ondode rusteloos in een schip over de wateren zwerft en die in de interpretatie van W.G. Sebald ‘met zijn voortdurend heen en weer varen boete doet voor een verlangen naar liefde’? (‘Duizelingen’). In een brief aan Max Brod (12 juli 1922) schrijft Kafka: ‘Dat hele schrijven is niets dan de vlag van Robinson op het hoogste punt van het eiland.’ Zijn schrijversbestaan had Kafka in zijn ‘Tagebuch’ (6 augustus 1914) al eens samengevat als een onophoudelijke vlucht naar de piek van een berg waarop hij zich nauwelijks een moment staande kan houden. Hij wankelt daarboven, ‘het is helaas geen dood, maar de eeuwige kwellingen van het sterven’. Nog eens: doodsstrijd, kun je die ook winnen? Wat is dan de winst? Of is de winst in werkelijkheid, als die er nog is (en is ze er nog als er te veel van is?), verlies? Pyrrus in de gedaante van een spook wiens enige vreugde erin bestaat om middernachtelijk stipt af te klokken?

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: