Dialogen

28 december 2013

Kulturforum, 25 december: Pablo Picasso. Expositie ‘Frauen, Stiere, Alte Meister’. Zijn ‘dialogen’ met Cranach, Rembrandt, Goya. Zijn angst voor een hoed op het bed (de dood van de torero). Zijn ruwe omgang met de vrouwen die hem inspireerden. Als schilder de grootste van de 20ste eeuw, als minnaar een Andalusiër van de 19de.

Kulturforum 26 december: Erich Mendelsohn, architect. Expositie ‘Drei Kontinente, Sieben Länder’. Zijn dialoog met de zandbanken op de Koerse Schoorwal (Kurische Nehrung) die hem als soldaat in de Grote Oorlog fascineerden; vandaar later zijn nauwkeurige omgevingsstudies (zon, wind, huizen etc.) voor hij ook maar aan een concept, laat staan aan de uitvoering ervan begon. Zijn hele scheppende leven een onafgebroken ontwikkeling van natuurlijke vormen die zijn inspiratiebronnen waren: vissenlijven, kreeften, slakkenhuizen, mossels, fossielen. Soms een fabriek met een buishoed erop (voor de hoedenfabriek van Luckenwalde, 1922), soms alleen maar een buishoed (de Einsteintoren in Potsdam, 1920). Mendelsohns dialogen met de muziek van Bach, Beethoven en Brahms, die hij meteen omzette in tekeningen (zoals hij Luise Maas, zijn vrouw, die een celliste was, omzette in kunst).

Later buiten op het Potsdamer Platz: een gecomprimeerde expositie van enkele werken van Edvard Munch, lichtende reproducties op glas. Zijn late zelfportret (1940-1942) tussen staande klok en bed, een gebalde dialoog met zichzelf, met leven en werk. De schilder, al een oude man, staat aarzelend in het deurgat, een drempel die twee kamers verbindt, of scheidt. Hij kijkt ons aan als in een spiegel. Achter hem de kamer met zijn levenswerk: de schilderijen elkaar verdringend aan de wand. Rechts van hem de tijd in de vorm van een staande klok, links van hem de dreiging van het in zijn richting oprukkende bed (waarop een sprei met zwarte en rode levenslijnen?) en aan de muur in die slaapkamer, die ook een doodskamer is, het erotisch verweer in de vorm van een geschilderd naakt. Voor hem werpt zijn lichaam een schaduw dat een kruis zou kunnen zijn. Een meesterwerk, een compressie die een memento is.

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: