Ungeist

22 mei 2013

Obama, ‘a lame duck’, wel nog snaterend.

Claude Lanzmann toonde in Cannes hors concours zijn ‘Le dernier des injustes’, een lange dialoog met Benjamin Murmelstein, de enige ‘Judenälteste’ van Theresienstadt (‘Der Führer schenkt den Juden eine Stadt’) die de Holocaust overleefde. Na de oorlog werd Murmelstein wegens collaboratie met de nazi’s aangeklaagd, maar in Tsjechoslowakije zonder voorbehoud vrijgesproken. Murmelstein: ‘Gershom Scholem wilde me zien hangen, de man die tegen het ophangen van Eichmann geprotesteerd heeft! Hij was wel wat capricieus, die Scholem. Een goede historicus, maar van contemporaine geschiedenis snapte hij niets.’

In 1978 keerde de tachtigjarige joodse theatercriticus Alfred Kerr, die voor de nazi’s uit Duitsland was gevlucht, naar Hamburg terug om er een opvoering van ‘Romeo and Julia’ bij te wonen. Maar hij kreeg een beroerte. Toen hij door een journalist gevonden werd, verklaarde Kerr: ‘Het stuk was slecht, maar zó slecht was het nu ook weer niet.’

In 1985 verschenen in de reeks Deutsche Klassiker Verlag (Suhrkamp) de eerste delen van Goethes verzameld werk, in 1995 werd die Frankfurter Ausgabe afgesloten: 40 delen, 50.000 bladzijden. Afgesloten? Eigenlijk niet, want het register ontbrak. Inmiddels is het klaar: twee delen, 2500 bladzijden, meer dan een miljoen begrippen. Een recensent noemde het even onlees- als onmisbaar. ‘Het uitmesten van een Augiasstal met een pincet.’

‘Fataal genoeg heeft Adolf Hitler, [Wagners] medestrijder in de “Ungeist”, gezegd: zo lang Wagner gespeeld wordt, zal men aan mij denken. Dat heeft hij juist ingeschat. Men denkt bij Wagner ook aan “het andere”.’ (De regisseur Hans-Jürgen Syberberg in een gesprek met de FAZ van vandaag).

Dezelfde krant publiceert vandaag een reeks van negen portretjes in pasfotoformaat van Wagner. Op het zesde (1871) vertoont Wagner een sprekende gelijkenis met de Berlijnse opperluchthavenmanager Hartmut Mehdorn. Onmogelijk om niet aan ‘De vliegende Hollander’ te denken.

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: