Ladders

30 januari 2013

Hans Modrow heeft zijn 85ste verjaardag gevierd met de publicatie van het boek Ostdeutsch oder angepasst. Modrow was ooit de coming man van de going DDR. Onder kameraden vertelt Modrow, die niet ophoudt de ondergegane DDR te prijzen, nog altijd graag hoe hij eind van de jaren tachtig in Dresden eens met een hoge Sovjetfunctionaris in de sauna zat te puffen. Voor de deur stond een KGB’er op wacht die Vladimir Poetin heette en die aan de onderste sport van de ladder stond, klaar om hem te beklimmen.

Op de hoogste sport van de ladder, klaar om te vallen, stond DDR-leider Erich Honecker die na de val van de Berlijnse Muur in november 1989 net niet werd gelyncht door zijn dappere, plots uit hun doornroosjesslaap ontwaakte onderdanen.

Honecker en zijn vrouw Margot (die niet alleen wegens haar haarkleur ‘de lila draak’ werd genoemd) doolden toen dakloos door eigen contreien, tot ze onderdak kregen bij dominee Uwe Holmer, die ze vanaf 30 januari 1990 tien weken opnam in zijn pastorie in Lobetal, bij Bernau. Ze kregen er te eten en te drinken en konden er overnachten, terwijl een meute aan de huisdeur ‘geen genade voor Honecker’ stond te schreeuwen en Holmer uitschold voor rode dominee.

Waarom nam de dominee de Honeckers op? Omdat ze dakloos waren, zegt hijzelf. En ook: ‘Ik vond het hypocriet om alle schuld op Honecker af te schuiven, zodat je jezelf kon witwassen.’ Dat het allemaal de schuld van één man was, dat had de nu 84-jarige Uwe Holmer al eens na de oorlog meegemaakt. Holmer nam de Honeckers op uit christelijke overtuiging. Nochtans had hij redenen te over om rancuneus te zijn. Ondanks hun goede cijfers mochten zijn kinderen niet verder studeren in de DDR. Toen zijn vader, die naar het Westen was gevlucht, op sterven lag, mocht de dominee hem niet bezoeken. In Lobetal werd Holmer door acht agenten van de staatsveiligheid in het oog gehouden, vernam hij later.

In de woning van de dominee volgde Honecker op 18 maart 1990 de eerste vrije verkiezingen in de DDR. Toen de uitslag op tv bekend werd gemaakt, gaf Honecker pastoor Holmer de hand met de woorden: ‘Ik wens u geluk met de kiesoverwinning van de christendemocraten.’ Aan die verkiezingen hebben de Honeckers niet deelgenomen. Uiteraard reageerden de Honeckers gepikeerd op Holmers lof voor Gorbatsjov.

In een paginagrote reportage in de Frankfurter Allgemeine Zeitung van 26 januari vertelt pastoor Uwe Holmer 23 jaar later dat hij vanuit Chili nog elk jaar van Erich Honeckers vrouw een kaart krijgt met kerstgroeten, altijd ondertekend met ‘Uw dankbare Margot Honecker’. Maar Holmer neemt het haar wel kwalijk dat ze vorig jaar in een interview met de Duitse televisie gezegd heeft dat de doden aan de Muur hun lot aan zichzelf te danken hebben.

En Erich Honecker? Die is niet meer van de partij. Hij overleed op 29 mei 1994 in Santiago de Chile, waar hij ook begraven ligt.

Welke maatschappelijke conclusies heeft Uwe Holmer uit zijn ervaringen zelf getrokken? ‘Honecker heeft me meermaals gezegd: “De mensen zullen nog versteld staan. Het kapitalisme heeft de natuur van een roofdier”.’ Daar zit zeker waarheid in, aldus de dominee, die de schuld niet bij het systeem maar bij de mensen legt.

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: